bok: skyggedød av Anne Holt

Krimforfattar Anne Holt har med denne boka skrive si siste bok om kriminalpsykolog Inger Johanne Vik. Tidligare har ho skrive fire bøker om henne og denne femte må vere eit verdig punktum. Sjølv har eg aldri lese bøkene til Holt før, men det gav meirsmak. 

22. juli 2011 reiser kriminalpsykolog Inger Johanne ut til Ellen og Jon Mohrs villa. Den åtte år gamle sonen Sander har omkomme i det som alt tyder på er ei ulukke. Ulukka skjedde i ei gardintrapp, og alt ser ut til å vere slik det skal. Ei lita stund. Den unge politimannen Henrik Holme mistenker at det er noko meir enn bare ei ulukke og set i gang ei etterforsking av hendinga. Han er lei av trafikkbøter og sinte traffikantar og vil helst jobbe med 22. juli-saka, men han ser ein sjanse til å overbevise om at han er verdig politiuniformen når han får saka til Sander på bordet. Han avhøyrer innblanda personar, lagar mapper med opplysningar om alle og alt og undersøker den minste detalj. Likevel er det ikkje let å gjere alt riktig.

Inger Johanne Vik har eigentleg ferie og har mykje å tenkje på både privat og i forhold til Sander. Tragedien rundt 22. juli kjem òg oppi det heile. Ho har bestemt seg for å nyte ferien og at barna er i Frankrike, men ho greier ikkje å halde seg borte. Ellen og Inger Johanne har tidligare gått i klasse saman på vidaregåande, og Inger Johanne har sett Sander i selskap hjå Ellen og Jon. Sander sleit med at han var rastlaus og han hadde AD/HD. Jon Mohr er hovudmistenkt, og nesten alle er sikre på at han var skuld i at Sander er død. På denne måten er boka spennande, men eg har ei aning om at slik som eg, er det mange som kanskje ser heilt frå byrjinga av kva som har skjedd, og personleg syntes eg løysinga på saka var lite overraskande, men det får ein vurdere sjølve.

Boka var fri for gramatikk feil og andre språklege feil, noko som eg ser på som veldig positivt, men dei fleste bøker som ikkje er omsetje plar vere betre på slik etter mi meining. Anne Holt skriv fengande, og sjølv om bøkene er langt frå å vere like valdelege og spennande som Nesbøs bøker, er det god krim og kanskje ikkje typisk norsk krim, noko som er eit pluss. Eg trur dei fleste vil blir ganske overraska over kva som skjer heilt til slutt siste sida, og eg berre seier det, ikkje smugkikk, for då kan heile opplevinga bli øydelagd. Stikk og kjøp denne boka. God på veldig mange måtar, men dessverre nokså lett å sjå kva som har skjedd.

bok: skygger av Gro Trollet

No er eg ferdig med debutromanen til Gro Trollet, norsk redaktør for samtidslitteratur i Frankrike og elles ein dyktig forfattar, men har dessverre svekka inntrykket ho kunne gitt meg med nokre litt for store småfeil. 

Eva Lévy er ein  fers norsk-fransk løytnant i Brigade Criminelle i Paris, ein by som dei siste vekene har blitt rysta av drap på uteliggjarar og ein terrortrussel mot innanriksdepartementet. Oppå det heile kjem òg drapet på ei førebels indentitetslaus, sansynlegvis norsk kvinne som blir funne i Seinen. Obduksjonsrapporten og omstendighetane tyder ikkje på nokon naturleg død, men likevel kan ikkje drapet knyttast opp mot hendingane dei sista dagane. Dette trass i at det er heimlause Alex som finne kvinna og som tydelegvis har hatt ei i puslespelet Eva og politimannen Grégoire skal legge.

Britt Boyesen i NRK har skrive: "For en leser som er over gjennomsnittet begeistra for Paris og for krimbøker, er dette en ønskedrøm." Det kan så vere, og krimen er godt konstruert. Det er ingenting rot med korleis forteljinga er fortalt, og ein blir ikkje forvirra, sjølv om visse franske, men heldigvis ubetydelege for løysinga på mysteriet, kan vere lette å blande saman. Historia er fortalt frå ein allvitande synsvinkel, noko som gjer at me alltid er litt meir kunskapsrike enn Eva Lévy og karakterane.

Ved hjelp av denne autorale skrivemåten får me bli kjent med stenihuggaren Martin som har sine eigne problem å løyse. Etter at han og mora Agnés har lese om drapet på kvinna i Seinen i avisa Liberation ser drapet ut til å ha meir påverknad på livet deira enn ønskeleg er. Kvinna bak avisartikkelen skal òg vise seg å vere ein viktig del av det heile. Journalisten Sarah Blanc er høggravid og henger seg på Eva Lévy, ikkje bare for informasjon, men òg for venskap og andre personlege grunnar.

Ein annan person som er i Paris, André, var norsk motstandsmann under krigen i Noreg. Han tilbringer mesteparten av dagen på å drikke sprit og trave rundt i dei franske gatene mens han tenkjer på dagane under krigen som motstandsmann. Noko anna som er i tankane hans er den "overfladiske" eks-kona hans, Astrid, og dei tre "umoglege barna hans, Ritter, Jesper og Marlene. Likevel, han er ikkje bare på ferie.

Trollet har vore dyktig til å skjule sanninga i denne romanen, bak, til tider, veldig formelt og rart språk som stemmer dårleg overeins med det lette språket ho elles brukar. I tillegg er det noko som verkeleg har gjort at eg såg raudt, nemleg skildringa "snillingen". Det blir brukt ein gong, men det hengte eg meg opp i, rett og slett fordi snilling er i same ordkategori som facebook-brukarar brukar for å kommentere profilbilete: Snilling, søting, pena, fining. At ei bok som elles har godt språk skal ta i bruk noko slikt seier litt om den tida me er i. 

Noko anna som terger meg alt for mykje er den store delen karakterar i boka som røykjer. Eva Lévy har "slutta", men røykjer likevel, Grégoire, Sarah Blanc, Helge Prebensen - norsk ambasadør i Paris, Ellen Vike, norsk etterforskar. Det for mange som ikkje bryr seg om det i boka til at det er sant. Hadde det vore for førti år sidan kunne dette vore sant, men eg tvilar sterkt på at så mange røykjarar kan vere involvert i ei historie, og i tillegg at så mange bare røykjer i selskap med Eva, sjølv om dei eigentleg aldri røykjer elles. Andre ting eg har vanskeleg for å førestille meg er at Eva og Grégoire sit og drikk vin kvar dag i lunsjpausane, men Gro har greidd å få dette i havn.

Heldigvis hadde ikkje Eva problem med mannen sin heller, som mange tøffe politikvinner i bøker ofte, og dessverre, har. I tillegg blir ho ikkje forelska i dei mannlege samarbeidspartnarane og kollegaane, noko som nesten var overraskande, fordi nå er det meir vanleg at det er slik enn ikkje, og det var greit å lese ei bok kor dette ikkje var endå ei bekymring. Dette kan oppsummerast som ei god bok til å vere debutroman, men med nokre feil å prikke på. Visse delar av historia er heilt klart oppdikta fordi det skal mykje til for at slikt skjer, men ein skal aldri seie aldri.